Hegemonya, genellikle siyasi veya ekonomik bir gücün, diğer ülkeler veya toplumlar üzerinde belirgin bir üstünlüğü veya hakimiyeti anlatan bir kavramdır. Bu terim, uluslararası ilişkiler, tarih, siyaset bilimi ve sosyal bilimler gibi birçok alanda kullanılır. Hegemonik bir güç, diğer toplumları etkileyebilecek derecede büyük bir politik, askeri veya ekonomik güce sahip olan bir devlet veya kuruluş olabilir.

Hegemonyanın temel unsurlarından biri, hakim gücün diğerlerine karşı baskın bir pozisyon elde etmesidir. Bu, ekonomik kaynakların kontrolünden, askeri üstünlükten veya kültürel etkiden kaynaklanabilir. Hegemonik güç, kendi değerlerini veya çıkarlarını diğer toplumlara dayatabilir ve bu da uluslararası ilişkilerde dengesizliklere ve çatışmalara yol açabilir.
Örneğin, tarih boyunca Roma İmparatorluğu, Britanya İmparatorluğu ve Amerika Birleşik Devletleri gibi devletler, hegemonik güçler olarak kabul edilmiştir. Bu devletler, kendi dönemlerinde büyük bir etki ve kontrol sahibi olmuşlardır.
Hegemonya kavramı aynı zamanda kültürel alanda da kullanılır. Bir kültür veya dil, diğerlerine göre baskın hale gelebilir ve kültürel hegemonya oluşturabilir. Bu, medya, eğitim, sanat ve diğer kültürel alanlarda belirli bir kültürün yayılması ve diğer kültürleri etkilemesi anlamına gelir.
Sonuç olarak, hegemonya, güçlü bir aktörün diğerlerini etkileyebilecek kadar güçlü ve baskın olduğu bir durumu ifade eder. Bu kavram, uluslararası ilişkilerden kültürel etkileşimlere kadar birçok farklı bağlamda kullanılır ve toplumların ve devletlerin ilişkilerini anlamak için önemlidir.
İki Düzeyli Oyun Teorisi
İki Düzeyli Oyun Teorisi: Robert D. Putnam ve Yaklaşımının Temelleri İki düzeyli oyun teorisi, Robert D. Putnam tarafından 1988 yılında yazılan Diplomacy and Domestic Politics: The Logic of Two-Level Games…
Hegemonik Güçler
Dünya tarihi boyunca hegemonik güç kavramı, uluslararası ilişkilerde belirleyici bir rol oynamıştır. Hegemonik güçler, ekonomik, askeri ve kültürel açılardan diğer devletler üzerinde belirgin bir üstünlüğe sahip olan ve bu üstünlüğünü…
Nükleer Silahların Sınıflandırılması ve Özellikleri
Atom bombaları, genellikle kullanımlarına, güçlerine ve hedeflerine göre sınıflandırılır. Aşağıda, atom bombalarının başlıca sınıflandırmaları ve özellikleri açıklanmaktadır: Yazıda geçen nükleer silahların büyüklüklerinin mukayesesi açısından Hiroşima ve Nagasaki’ye atılan atom bombalarının…
Yüksek Politika
Yüksek Politika (High Politics) Kavramı ve Önemi Yüksek politika (İngilizcesi: high politics), siyasal bilimler ve uluslararası ilişkiler disiplinlerinde, ulusal güvenlik, egemenlik, savunma ve dış politika gibi bir devletin varlığını ve…
Sınırlama
Cohtainment (sınırlama) kavramı, genellikle uluslararası ilişkiler ve strateji alanında kullanılan bir terimdir. Bu kavram, bir devletin veya bir ittifakın, belirli bir gücü, genellikle rakip olarak görülen bir ülkeyi veya ideolojiyi,…
Periferi
“Periferi,” birçok farklı bağlama göre farklı anlamlar taşıyabilen bir terimdir. Genel olarak, “periferi” terimi, bir şeyin dış kenarları veya çevresini ifade eder. Ancak bu terim, farklı alanlarda farklı anlamlar kazanabilir….
Soğuk Savaş
Soğuk Savaş, II. Dünya Savaşı’nın ardından 20. yüzyılın ortalarında başlayıp 1991’de Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla sona eren, ABD ve Sovyetler Birliği arasında gerçek bir askeri çatışma olmadan yaşanan siyasi, ekonomik ve…
Persona Non Grata
Persona Non Grata: Uluslararası İlişkilerde Kavram ve Tarihi Giriş Uluslararası ilişkilerde sıkça duyulan kavramlardan biri olan “persona non grata” (PNG), diplomatik bağlamda önemli bir yere sahiptir. Bu kavram, bir devletin…
Genişletilmiş Büyük Ortadoğu Projesi (GBOP)
Genişletilmiş Büyük Ortadoğu Projesi (GBOP) Nedir? Genişletilmiş Büyük Ortadoğu Projesi (GBOP), Büyük Ortadoğu Projesi’nin (BOP) sınırlarını ve etkisini daha da genişletmeyi amaçlayan, ABD ve bazı Batılı ülkeler tarafından ortaya atılan…
Siyasi İstikrarsızlaştırma
Siyasi İstikrarsızlaştırma (Destabilizasyon) Nedir? Tarihsel Süreç ve Türkiye Örneği 1. Siyasi İstikrarsızlaştırma (Destabilizasyon) Nedir? Siyasi istikrarsızlaştırma veya destabilizasyon, bir devletin veya toplumun siyasi, ekonomik ve sosyal düzenini bozarak kaos ortamı…
Savaş ve Uluslararası İlişkilerde Strateji ve Taktik: Hedeflerden Vizyona, Politika Oluşturma
Bu yazımın ana konusunu geniş bir perspektiften ele alan ve strateji ile taktiğin yanı sıra misyon, vizyon, amaç ve politika gibi kavramları içermektedir. 1. Strateji: Büyük Hedeflere Ulaşma Yolu Savaşta…
Ekslav
Ekslav Nedir? Ekslav, bir devletin ana topraklarından tamamen ayrılmış ve başka bir devletin topraklarıyla çevrili olan, ancak yine de o devlete ait olan bir toprak parçasıdır. Ekslav, politik, coğrafi ve…
Kültürel Hegemonya
Antonio Gramsci ve Kültürel Hegemonya Kavramı Antonio Gramsci Kimdir? Antonio Gramsci (1891-1937), İtalyan Marksist düşünür, siyaset teorisyeni ve gazetecidir. 20. yüzyılın en önemli sol düşünürlerinden biri olarak kabul edilir. Gramsci,…
Güç Dengesi
“Güç dengesi” veya “balance of power” kavramı uluslararası ilişkiler ve strateji alanlarında önemli bir rol oynar. Bu kavram, devletler arasındaki güç dağılımının istikrarı sağlamak amacıyla kullanılan bir stratejik ilkedir. Güç…
Konjonktür
Konjonktür, bir ülkenin ekonomik hayatının yükselme ve alçalma yönünde gösterdiği inişli çıkışlı, dalgalı hareketlerinin bütünüdür. Bu dalgalanmalar, ekonomik faaliyet hacminde, üretimde, tüketimde, yatırımlarda, işsizlikte, fiyatlarda ve gelirlerde kendini gösterir. Konjonktür…
Ilımlı İslam
Ilımlı İslam, aşırı görüşleri reddeden modernist İslam yorumlarına Batı’da verilen ad. Cihatçı radikal İslam yorumları ile karşıt anlamlı olarak kullanılır. 1978 Afganistan Savaşı sonrasında, Ortadoğu’da Sovyetler Birliği’ne karşı köktendinci İslamcı…
Butter and Guns
Butter and Guns Kavramı Nedir? “Butter and guns” (Türkçesi: Tereyağı ve silahlar) kavramı, ekonomi, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilerde kullanılan önemli bir terimdir. Bu kavram, hükümetlerin sınırlı kaynaklarını nasıl tahsis…
İlhak
İlhak, bir devletin başka bir devletin topraklarını zorla ele geçirmesidir. Bu, genellikle askeri güç veya siyasi baskı yoluyla yapılır. İlhak, bir devletin gücünü ve topraklarını genişletmenin bir yolu olabilir. Ancak,…
Realpolitik
Realpolitik terimi, uluslararası ilişkiler ve strateji alanında önemli bir kavramdır. Bu terim, politika yapma sürecinde ahlaki veya ideolojik kaygılardan ziyade, pratik ve gerçekçi çıkarların öne çıkmasını ifade eder. Realpolitik, devletlerin…
Vekalet Savaşları
Uluslararası ilişkilerde “vekalet savaşları” veya diğer adıyla “proxy wars” terimi, iki büyük güç veya blok arasında doğrudan bir çatışma olmaksızın, üçüncü taraflar aracılığıyla gerçekleştirilen askeri çatışmaları ifade eder. Soğuk Savaş…
© 2023, Bedri Yılmaz.
BedriYilmaz.com by Bedri Yılmaz is licensed under Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International
[…] Hegemonya […]